Pogram wychowawczo-profilaktyczny
PROGRAM WYCHOWAWCZY
Publiczna Szkoła Podstawowa im. J. Tuwima w Inowłodzu
SZKOLNY PROGRAM
WYCHOWAWCZO – PROFILAKTYCZNY
Podstawa prawna:
1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2017 r. Poz. 356).
2. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319, z 2006 r. Nr 200, poz. 1471, z 2009 r. Nr 114, poz. 946).
3. Konwencja o Prawach Dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 120, poz. 526).
4. Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2019 r. Poz. 1481).
5. Ustawa z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. Poz. 1148, 1078, 1287).
6. Ustawa z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2137, 2244, z 2019 r. Poz. 730).
7. Ustawa z 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. Poz. 852).
8. Ustawa z 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1446, 2227, z 2019 r. Poz. 638).
9. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2017 r. Poz. 1591).
10. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 18 sierpnia 2015 r. w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii (Dz. U. z 2015 r. poz. 1249).
11. Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2025/2026
12. Statut Szkoły Podstawowej im. J. Tuwima w Inowłodzu.
13.Standardy Ochrony Małoletnich Szkoły Podstawowej im. J. Tuwima w Inowłodzu.
WSTĘP
Wychowanie, to wspieranie dziecka w rozwoju ku pełnej dojrzałości fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej, duchowej i społecznej, które powinno być wzmacniane i uzupełniane przez działania z zakresu profilaktyki dzieci i młodzieży.
Pierwszeństwo w wychowywaniu dziecka mają jego rodzice lub prawni opiekunowie. To oni przede wszystkim kształtują jego charakter, przekazują doświadczenia, kształtują system wartości; szkoła pełni funkcję wspomagającą. Nauczyciele wspierają rodziców w dziedzinie wychowania. Celem ogólnym wychowania jest wszechstronny rozwój osobowy uczniów, ich zdolności umysłowych oraz fizycznych, a także talentów.
Dbałość szkoły o rozwój emocjonalny, intelektualny, społeczny, duchowy i zdrowotny ucznia powinna przygotować go do prawidłowego funkcjonowania we współczesnym świecie.
Wychowanie młodego człowieka stanowi integralną część pracy każdego nauczyciela. Zadaniem naszej szkoły jest wyposażenie młodego człowieka w umiejętności niezbędne do funkcjonowania w rozwijającym się świecie i kontynuowania nauki. Nasza szkoła w swoich działaniach realizuje funkcję dydaktyczną, wychowawczą oraz opiekuńczą, a tworząc bogatą ofertę edukacyjną zaspokaja potrzeby uczniów oraz ich rodziców.
Szkolny Program Wychowawczo-Profilaktyczny został opracowany na podstawie diagnozy w zakresie występujących w środowisku szkolnym potrzeb rozwojowych uczniów, w tym czynników chroniących i czynników ryzyka, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń związanych z używaniem substancji psychotropowych, środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych oraz innych problemów występujących w środowisku szkolnym, z uwzględnieniem:
- wyników nadzoru pedagogicznego sprawowanego przez dyrektora,
- ewaluacji wcześniejszego programu wychowawczo-profilaktycznego realizowanego w roku szkolnym 2024/2025.
- wniosków i analiz (np. wnioski z pracy zespołów zadaniowych, zespołów przedmiotowych, zespołów wychowawczych itp.),
- innych dokumentów i spostrzeżeń ważnych dla szkoły (np. koncepcja funkcjonowania i rozwoju szkoły opracowana przez dyrektora, uwagi, spostrzeżenia, wnioski nauczycieli, uczniów, rodziców).
Podstawowe zasady realizacji Szkolnego Programu Wychowawczo-Profilaktycznego obejmują:
- powszechną znajomość założeń programu – przez uczniów, rodziców i wszystkich pracowników szkoły,
- zaangażowanie wszystkich podmiotów szkolnej społeczności i współpracę w realizacji zadań określonych w programie,
- respektowanie praw wszystkich członków szkolnej społeczności oraz kompetencji organów szkoły (dyrektor, rada rodziców, samorząd uczniowski),
- współdziałanie ze środowiskiem zewnętrznym szkoły (np. udział organizacji i stowarzyszeń wspierających działalność wychowawczą i profilaktyczną szkoły),
- współodpowiedzialność za efekty realizacji programu,
- inne (ważne dla szkoły, wynikające z jej potrzeb, specyfiki).
W roku szkolnym 2025/2026 charakter priorytetowy mają działania wspierające rozwój kompetencji społeczno-obywatelskich uczniów, profilaktykę przemocy rówieśniczej i zdrowie psychiczne młodzieży. Duże znaczenie przypisuje się również edukacji w zakresie higieny cyfrowej, krytycznej analizy informacji oraz odpowiedzialnemu korzystaniu z narzędzi sztucznej inteligencji. Program odpowiada również na potrzebę rozwijania myślenia analitycznego i postawy prozdrowotnej.
Ważnym aspektem programu wychowawczo-profilaktycznego na rok szkolny 2025/2026 jest uświadomienie uczniom znaczenia obowiązujących w szkole standardów ochrony małoletnich oraz wyposażenie ich w umiejętność stosowania ustalonych w nim zasad.
Celem realizacji programu wychowawczo - profilaktycznego jest stworzenie takiej szkoły, w której:
- Panuje miła, przyjazna i życzliwa atmosfera, oparta na wysokiej kulturze osobistej, wzajemnym szacunku i akceptacji, w której brak jest agresji, przemocy i dyskryminacji;
- Inicjujemy i aktywnie uczestniczymy w życiu społeczności lokalnej, uwzględniając w swoich działaniach problematykę zdrowotną i profilaktykę uzależnień;
- Wychowujemy do wartości i patriotycznych postaw uczniów;
- Nauczyciele wpajają właściwe normy społeczne egzekwują ich przestrzeganie.
- Uczniowie zdobywają informacje na temat zagrożeń i sposobów radzenia sobie z nimi.
- Uczniowie zdobywają wiedzę i umiejętności, wszechstronnie rozwijają swoje zainteresowania, które przygotowują ich do dalszego procesu kształcenia;
- Nauczyciele poprzez swoją aktywność uczą młodego człowieka pracy na rzecz środowiska, kształtują postawę otwartości, kreatywności, bezinteresowności;
- Rodzice są odpowiedzialni za budowanie systemu wartości u swoich dzieci, wspierają nauczycieli, współuczestniczą w podejmowaniu decyzji i rozwiązywaniu problemów.
- Poprzez doradztwo zawodowe uczniowie pozyskują wiedzę o środowisku pracy w wybranych zawodach, uczą się rozpoznawać i określać własne zainteresowania.
Model absolwenta Szkoły Podstawowej im. J. Tuwima w Inowłodzu
Celem programu wychowawczo-profilaktycznego jest wychować absolwenta szkoły, który:
- W swoim postępowaniu kieruje się szacunkiem wobec drugiego człowieka.
- Świadomie podejmuje decyzje, potrafi przewidzieć ich skutki oraz ponieść konsekwencje swojego postępowania.
- Jest tolerancyjny, kulturalny, respektujący ogólnie przyjęte normy społeczne.
- Jest asertywny, odpowiednio reagujący w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa własnego i innych.
- Potrafi zdecydować o kierunku dalszego kształcenia i wyboru zawodu.
- Potrafi właściwie wykorzystywać technologie informacyjne.
- Pracuje nad własnym rozwojem, budując swój system wartości.
- Zna i szanuje historię, kulturę i tradycję naszego regionu oraz narodu.
- Jest wrażliwy na piękno i dziedzictwo kulturowe.
Projektując program profilaktyczny wzięliśmy pod uwagę uwarunkowania środowiskowe, etap rozwoju, na którym znajdują się nasi uczniowie oraz problemy w funkcjonowaniu wychowanków ujawnione w wyniku przeprowadzonej diagnozy.
Profilaktyka to podejmowanie działań, skierowanych do różnych grup, we współpracy z różnymi środowiskami i instytucjami które mają na celu zapobieganie pojawieniu się lub rozwojowi zaburzeń, chorób lub innych niekorzystnych zjawisk społecznych. Działania profilaktyczne prowadzone są na trzech poziomach, w zależności od stopnia ryzyka:
Profilaktyka uniwersalna skierowana jest do wszystkich uczniów, bez względu
na stopień ryzyka – całej społeczności szkolnej. Podejmowane działania skupiają się wokół zagadnień związanych z promocją zdrowego stylu życia, rozwijaniem postawy dbałości o zdrowie własne i innych ludzi, umiejętności dokonywania świadomych wyborów. To również rozwijanie postawy asertywności, kształtowanie umiejętności radzenia sobie z emocjami w sytuacji przeżywania trudnych sytuacji życiowych. Profilaktyka uniwersalna ma na celu przeciwdziałanie pierwszym próbom podejmowania zachowań ryzykownych lub opóźnienie inicjacji. Działania z zakresu profilaktyki uniwersalnej realizowane są przede wszystkim przez nauczycieli, pedagoga.
Profilaktyka selektywna skierowana jest do grupy zwiększonego ryzyka, czyli do osób, które w stopniu wyższym niż przeciętny są narażone na rozwój zaburzeń. Profilaktyka selektywna koncentruje się na zagrożonych grupach młodzieży, osobach, które cechuje wysoka ekspozycja na czynniki ryzyka. Celem jest tworzenie warunków, które umożliwiają wycofanie się z zachowań ryzykownych. Działania w zakresie profilaktyki selektywnej prowadzone są przez pedagoga, specjalistów w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, a także wykwalifikowanych realizatorów programów profilaktycznych.
Profilaktyka wskazująca skierowana jest do grupy, w której rozwinęły się już symptomy zaburzeń, w tym związane z uzależnieniem od substancji psychoaktywnych. Obejmuje ona działania interwencyjne i terapeutyczne, mające na celu zablokowanie pogłębiania się zaburzeń i zachowań destrukcyjnych oraz umożliwienie powrotu do prawidłowego funkcjonowania społecznego (resocjalizacja).
Według założeń programu, w szkole będzie prowadzona przede wszystkim profilaktyka uniwersalna, a wobec uczniów wymagających bardziej zaawansowanej aktywności – szkoła przewiduje działania z zakresu profilaktyki selektywnej.
Realizację programu wychowawczo - profilaktycznego wspierać będą instytucje, jak:
1. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Tomaszowie Maz.
2. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Inowłodzu
3. Komenda Policji w Czerniewicach
4. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz. – Kuratorzy Sądu Rodzinnego i Nieletnich
5. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Tomaszowie Maz.
Zadania wychowawczo-profilaktyczne na rok 2025/2026 w załączniku nr 1 do programu
ZADANIA UCZESTNIKÓW I REALIZATORÓW
PROGRAMU WYCHOWAWCZO – PROFILAKTYCZNEGO SZKOŁY:
Rodzice:
- współdziałają w planowaniu i realizowaniu działań szkoły
- aktywnie uczestniczą w życiu szkoły
- współdziałają w organizowaniu imprez i uroczystości szkolnych
- wspierają dyrekcję, pedagoga, wychowawców i nauczycieli w podejmowanych przez nich działaniach
- służą wiedzą, doświadczeniem i pomocą
- dbają o właściwą formę spędzania czasu wolnego przez dzieci
- systematycznie kontaktują się z wychowawcą
- aktywnie uczestniczą w rozwiązywaniu pojawiających się problemów dotyczących ich dzieci
Wychowawcy:
- dbają o poczucie bezpieczeństwa i akceptacji ucznia w klasie
- wspierają uczniów w rozwoju
- koordynują pracę wychowawczo - profilaktyczną w zespole klasowym
Nauczyciele:
- oddziałują wychowawczo na uczniów niezależnie od przypisanych im funkcji dydaktycznych
- odpowiadają za zdrowie i bezpieczeństwo dzieci podczas pobytu w szkole, podczas wyjść i wyjazdów
- zapoznają uczniów z wymaganiami edukacyjnymi oraz formami i sposobami oceniania
- kontaktują się z rodzicami w przypadku pojawiających się problemów
- wspólnie z pedagogiem dokonują rozpoznania sytuacji rodzinnej i osobistej ucznia
- wnioskują o objęcie wychowanków pomocą psychologiczno – pedagogiczną
- informują rodziców o proponowanych formach pomocy psychologiczno-pedagogicznej
- integrują i kierują zespołem klasowym
- wykorzystują potencjał grupy do wspierania jej członków, oceniają zachowania uczniów
- wdrażają do samooceny postępów w zachowaniu, nadzorują realizację obowiązku nauki / obowiązku szkolnego
- promują osiągnięcia klasy i pojedynczych uczniów
- inspirują pracę zespołową w klasie, przydzielają zespołom zadania na rzecz klasy, szkoły i środowiska oraz wspólnie oceniają stopień ich realizacji
- współdziałają z nauczycielami uczącymi w klasie współpracują z rodzicami
- współpracują z dyrekcją szkoły, pedagogiem, pielęgniarką
- współdziałają z instytucjami pracującymi na rzecz dziecka, policją, poradnią psychologiczno - pedagogiczną, sądami rodzinnymi w porozumieniu z dyrekcją i pedagogiem
- wspólnie z pedagogiem popularyzują wiedzę psychologiczno – pedagogiczna wśród rodziców i podnoszą ich kompetencje wychowawcze
- wspólnie z pedagogiem zabiegają o różne formy pomocy wychowawczej i materialnej dla uczniów
- udzielają pomocy w przezwyciężaniu niepowodzeń szkolnych oparciu o rozpoznane potrzeby uczniów, informują o potrzebach związanych z problemami w nauce oraz o przejawianych zdolnościach
- wspierają swoją postawą i działaniami pedagogicznymi rozwój psychofizyczny uczniów, ich zdolności i zainteresowania
- inspirują uczniów do twórczych poszukiwań, aktywności i samodzielności
- kształcą i wychowują dzieci w duchu patriotyzmu
- reagują na przejawy nietolerancji , dyskryminacji i innych negatywnych zachowań
- dostosowują wymagania edukacyjne do specyficznych potrzeb ucznia
- współtworzą atmosferę życzliwości i zrozumienia, budzą szacunek swoją wiedzą, kompetencją i postawą
- realizują w toku pracy treści i cele programu wychowawczo-profilaktycznego szkoły.
Specjaliści szkolni:
Pedagog szkolny/psycholog:
- diagnozuje środowisko wychowawcze, w tym stan kondycji psychicznej uczniów,
- uczestniczy w poszukiwaniu nowych rozwiązań na rzecz budowania szkolnego systemu ochrony zdrowia psychicznego uczniów,
- zapewnia uczniom pomoc psychologiczną w odpowiednich formach,
- współpracuje z rodzicami uczniów potrzebującymi szczególnej troski wychowawczej lub stałej opieki, wsparcia psychologicznego,
- zabiega o różne formy pomocy wychowawczej i materialnej dla uczniów,
- współpracuje z rodzicami w zakresie działań wychowawczych i profilaktycznych, udziela pomocy psychologiczno-pedagogicznej rodzicom uczniów,
- współpracuje z placówkami wspierającymi proces dydaktyczno-wychowawczy szkoły i poszerzającymi zakres działań o charakterze profilaktycznym, w tym z poradnią psychologiczno-pedagogiczną,
- wpiera nauczycieli, wychowawców, inne osoby pracujące z uczniami w identyfikacji problemów uczniów, w tym wczesnych objawów depresji, a także w udzielaniu im wsparcia,
- rozwija współpracę z nauczycielami, wychowawcami, a także pracownikami poradni psychologiczno-pedagogicznych w celu szybkiego i skutecznego reagowania na zaobserwowane problemy uczniów,
- aktywnie włącza się do bezpośredniej pracy profilaktycznej i bezpośredniego wsparcia uczniów i rodziców, służy doradztwem dla nauczycieli, wspiera ich w identyfikowaniu problemów uczniów i prowadzeniu z uczniami zajęć wspierających, integracyjnych, profilaktycznych,
- wspiera nauczycieli, wychowawców, innych psychologów czy pedagogów, którym trudno jest wspierać uczniów w związku z tym, że sami przeżywają stan silnego przygnębienia, przemęczenia lub przechodzą inny kryzys psychiczny
- promuje budowanie dobrych, wzajemnych relacji pomiędzy wszystkimi grupami społeczności szkolnej jako czynnika zwiększającego skuteczność i efektywność udzielanego wsparcia.
Pedagog specjalny:
- rozpoznaje wraz z wychowawcami indywidualne potrzeby uczniów oraz analizuje przyczyny niepowodzeń szkolnych,
- określa formy i sposoby udzielania uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej odpowiednio do rozpoznanych potrzeb,
- organizuje i prowadzi różne formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów i rodziców,
- udziela uczniom pomocy pedagogicznej w formach odpowiednich do rozpoznanych potrzeb,
- podejmuje działania profilaktyczno-wychowawcze wynikające z programu wychowawczo-profilaktycznego szkoły w stosunku do uczniów z udziałem rodziców i nauczycieli,
- pomaga rodzicom i nauczycielom w rozwijaniu indywidualnych predyspozycji i uzdolnień uczniów,
- wspiera działania opiekuńczo-wychowawcze nauczycieli wynikające z programu wychowawczo-profilaktycznego szkoły,
Uczniowie, Samorząd Uczniowski:
- przestrzegają zapisów zawartych w Statucie Szkoły i obowiązujących regulaminach
- współorganizują imprezy i akcje szkolne
- znają i przestrzegają norm zachowania obowiązujących członków społeczności szkolnej
- akceptują innych uczniów i szanują ich prawa
- współtworzą społeczność szkolną korzystając z prawa do samorządności
- kierują swym rozwojem i stają się coraz bardziej samodzielni
- prowadzą zdrowy tryb życia
- mają szacunek do kultury, języka i tradycji narodowej
EWALUACJA
Program wychowawczo-profilaktyczny ewaluowany będzie każdego roku w miarę wynikających potrzeb. Każdy wychowawca będzie dokonywał ewaluacji swoich klasowych planów wychowawczych i będzie przedstawiał jej wyniki dwa razy w roku na zebraniu rady pedagogicznej.